Heb jij ook triggers?
13 april 2021 
in PTSS
10 min. leestijd

Heb jij ook triggers?

Soms zijn er dingen of gebeurtenissen die je helemaal overstuur kunnen maken en die je weer helemaal in het verleden kunnen brengen. Deze triggers kunnen beelden, geuren, geluiden, smaken gevoelens van het verleden zijn. Vergeet daarbij dan ook niet dat deze triggers kunnen leiden tot gevoelens en emoties daarbij. Daardoor kan je je ook weer gaan gedragen zoals het toen was. Je oude overlevingsmechanismen treden dan weer in werking.

Met mijn ruim 30 jaar ervaring binnen de hoog-risico sector kom ik als trainer en coach met regelmaat in aanraking met mannen en vrouwen die hun eigen triggers wel weten te benoemen maar ze niet als zodanig weten te plaatsen. Mannen en vrouwen met als predicaat of diagnose; PTSS. 

Wat maakt het dat ze die triggers krijgen en ervaren? Het overkomt ze dan ook meer in plaats van dat ze zelf de controle hebben. Dat ze de oorzaak van hun triggers weten te benoemen en laat staan deze te er- en herkennen? 

Als je daar last van hebt kan het moeilijk zijn om onderscheid te maken tussen het nu en het verleden. Neem nu het coronavirus. Voor velen heeft dit gevolgen, een gevoel van controle verlies, een enorme trigger. Had je vroeger als kind ook geen controle over de dingen die je overkomen? Het controle verlies kan je dan heel beangstigend vinden.

Hoog-risico sector en PTSS

Controle verlies maakt voor mij dat ik al gauw in overlevingsmechanismen schiet en extra waakzaam ben. Ik krijg dan weer hetzelfde gevoel als toen ik onder de meest dynamische momenten ervaringen had binnen defensie en daarna als trainer, coach en vertrouwenspersoon binnen de hoog-risico sector. Heb ik PTSS, geen idee? Ik heb mijn triggers, ik weet er mee te leven, nog sterker de emoties die horen bij mijn triggers zie ik als verrijking. Ik kan er mee leven en ik zoek ze op. Ik zie het als groei maken vanuit discomfort. 

Dit brengt mij ook terug naar momenten waar ik onder de meest dynamische contexten ervaringen had binnen defensie en daarna ook als trainer, coach en vertrouwenspersoon binnen de hoog-risico sector. Groei maken vanuit discomfort. Zo vergeet ik het moment nooit meer dat ik in mijn eentje, in onbekend gevaarlijk terrein, zintuigelijk scherp vanuit mijn lichaam en geest, vol vertrouwen klaar voor actie en enorm fit, op pad was, op zoek naar een ideale waarnemings- en vuurpositie. In een land met conflicten, een land waar angst te ruiken was. Conflicten, wat of wie is goed en wat of wie is fout? Lijnrecht tegenover elkaar staande meningen of opvattingen, deze keer niet aan mij om daarin een keuze te maken. Ik stond daarbij volledig aan, klaar om willekeurig welke bedreiging dan ook te lijf te gaan of om deze juist te vermijden?

Stilte

Het was er donker, ik had geen enkel zicht, ik ging een steile bergheuvel op, veel op de tast, koud en regen en ik gebruikte een heel klein rood lampje om op een luchtfoto te kunnen oriënteren. Net voordat ik van plan was het lampje aan te klikken om mezelf de kans te geven mijn richting te verifiëren, werd het doodstil. Totale stilte, de regen stopte, er was geen wind, geen enkel geritsel, geen enkel geluid van dieren, geen voetstappen, geen overvliegende helikopters of vliegtuigen en ook geen oorlogsgeluiden in de verte. Ik bevroor, durfde geen pas meer te zetten en voor mijn gevoel duurde het zeker 10 minuten voordat ik het lef had mijn lampje aan te klikken. Op het moment dat ik dat toch deed, schoot een enorme zwerm vogels op vanuit het dicht beboste terrein net onder mij. Mijn hart sloeg over, ik ben, meen ik, nog nooit eerder zo geschrokken. 

Hoe vreemd het misschien ook klinkt, de stilte is voor mij dus een comfort. Bij discomfort of ongemak waarin ik in de drukte ben, hard aan het werk, in actie ben, dan geeft deze drukte mij een aanzet om de stilte weer op te zoeken. Hard werken en juist daarna hard ontspannen, de stilte opzoeken want in die stilte hoor ik meer. Daar kan ik vertragen, daar haal ik mijn inzichten op, daar ben ik extra scherp. Met die wetenschap heb ik mezelf dan ook aangeleerd om iedere ochtend tussen 5 en 6 op te staan en die stilte op te zoeken. Te rennen in een natuurgebied bij mij om de hoek, alleen is het er helaas nooit meer zo stil als toen op de bergheuvel. 

Hoewel heel vroeg op pad, rijden er toch al veel auto’s en zijn er veel andere bijgeluiden. Eenmaal terug van mijn ronde inspanning ben ik in volledige ontspanning en kom ik thuis en vind ik ook daar relatieve stilte. Ik doe dan mijn oefeningen in de garage, ik pak een ijskoude douche en ik mediteer. Daar vind ik weer een soortgelijke stilte. Het comfort, in gedachte zijn bij mezelf, inzichten voor de dag die voor mij ligt, een dag van drukte, van actie van energie van interactie. Ook een dag waarvan ik weet dat deze eindigt met mooie momenten meegemaakt, die ik zeker niet wil missen. En dat ik dan weer in stilte in slaap kan vallen en weer vroeg in de ochtend mijn stilte kan opzoeken om weer een dag van uitersten te beleven met veel triggers. Maar ja, hoe dit gevoel dan te delen? 

Triggers Emoties en Triggers binnen de Hoog-Risico Sector

Emoties

Als kind heb ik weinig ruimte gehad om bij mijn emoties stil te kunnen staan en deze een plek te kunnen geven. Alles was gericht op niet flauw zijn, overleven, jezelf zichtbaar maken, topsport bedrijven, anderen helpen en bemiddelen. Ik weet nog erg goed dat ik als kleine jongen, vroeg op straat, vroeg de polder in om heerlijk fysiek bezig te zijn, enorm waakzaam was voor de agressie binnen de agressie van jeugdgroepen bij mij in de buurt. 

Ik legde mezelf de rol op, hoewel ik klein van stuk was, om met mijn verbale communicatieve vaardigheden, mijn scherpe zintuigen, mijn actie-intelligentie vermogen en daarbij opgeteld mijn fysieke kracht, ruzies binnen groepen op te lossen. Ik was daarbij eigenlijk een populaire einzelgänger. Of is het nu slechts een oud gevoel en zijn het gebeurtenissen van vroeger die naar boven komen. Dat kunnen beseffen en erkennen voor mezelf maakt dat ik er minder door overspoeld wordt, maar dat is niet iets wat altijd lukt. 

Dus het blijft een proces van vallen en opstaan. Zo ben ik al op jonge leeftijd bij het Korps Commando Troepen gestart. Fysiek en mentaal voor mijn gevoel niet te breken. Hoe doorloop je dan vervolgens een aantal missies, operaties en heel veel trainingen. Hoe doorloop je dan tot driemaal toe een basisopleiding, eerst tot Commando, daarna tot Marinier en dan weer tot Officier bij de Mariniers? 

En ja, daar tussenin ook nog prachtige en uitdagende specialisaties naast de uitzendingen en trainingen. Hoe maak je dan vervolgens de transitie van die mooie carrière en voor jouw gevoel veilige omgeving. 

Alles geregeld, prima betaald, aanzien vanuit je vriendengroep, veel op pad zijn, spannende omgevingen uitdagende dingen doen, een nieuwe familie vinden binnen Defensie, vaste buddies, bewondering vanuit je familie krijgen of juist onbegrip vanuit deze omgeving? Hoe zet je jezelf ertoe dit echt te ervaren, het werkelijk te beleven? Hoe ga je om met je emoties en je triggers binnen die hoog risico-sector? 

Inmiddels ben ik volwassen, met plezier werkzaam binnen de hoog risico-sector en ben ik zover dat ik het steeds meer aandurf mijn triggers te erkennen voor mezelf, vanuit mijn emoties deze aan te gaan deze zelfs op te zoeken. Maar er zitten wel verschillende kind-stukken in mij, waaronder eentje die zich soms nog enorm onbegrepen en eenzaam voelt. Triggers, herbelevingen waarbij ik het verdriet voel, weer als dat kind die eigenlijk maar naar één ding smachtte en dat was empathie, dat was gezien worden en dat is nu echte emoties te kunnen voelen. Te leven, te voelen, te ervaren en echt aanwezig te zijn! 

“Trauma comes back as a reaction, not a memory.” Een mooie quote, want het gaat over de lading die er op een trauma zit en de reactie die het nog veroorzaakt in het nu en niet alleen om de gebeurtenis of nog sterker helemaal niet om de details. Die mogen er zijn, die hoeven niet vergeten te worden. Stel jezelf wel de vraag of de details er nog toe doen? Het is jouw gedrag, jouw reactie op je eigen gedrag die het maakt of kraakt. 

Zelf die controle nemen zoals ik dat steeds beter weet te doen. Ik heb mijn verdriet, mijn angsten, mijn eenzaamheid op te zoeken. Daardoor kan ik bij mijn emoties en weet ik mijn triggers te vertalen naar positiviteit, te vertalen in woorden maar zeker in energie waardoor ook mijn naaste omgeving, mijn prachtige vrouw en kinderen en mijn familie en mijn vrienden ook begrijpen waar mijn gedrag vandaan komt.

Triggers Emoties en Triggers binnen de Hoog-Risico Sector

Triggers

Ik zit zelf nog steeds in een proces om de dingen die mij triggeren te herkennen en daar mijn weg in te vinden. Dit is een ongoing proces, een mooi proces. Het helpt me enorm daarbij mijn werk als trainer, coach en vertrouwenspersoon binnen die hoog-risico sector te blijven doen. Daarom krijg ik daar zoveel energie van. De mens in deze sector en de omgeving zelf blijven me boeien, de dynamiek, de wisselwerking tussen hard werken, hard ontspannen, de maatschappelijke functies en de mogelijkheid mijn steentje bij te kunnen dragen aan het mentale en fysieke welzijn en dus veiligheid geven mij zingeving. 

Dit blijf ik doen zolang ik het mogelijk kan doen.  Om op het moment van mijn eigen triggers, ook weer te leren, te spiegelen, te delen en daaruit te komen en anders te handelen dan te bevriezen, te dissociëren of mij terugtrekken en mij weer in het kind terug te zetten. Om te leren dat emoties oké en veilig zijn in het nu. Dat het oké is om eenzaam, verdrietig, boos of bang te zijn.

Dat het ook oké is dat te laten zien in de verbinding met andere mensen, met je geliefden, met je collega’s. Dat nu veilig is. Het is een proces zoals het beklimmen van een steile bergheuvel, onder vijandelijk vuur, in de nacht, eenzaam soms maar wel vanuit eigen kracht, vanuit eigen identiteit, degene wie je echt zelf bent, je eigen ik. 

En dat dit met vallen en opstaan gaat is prima, je mag vertragen, je mag hulp zoeken, je mag kruipen, je mag rennen. Maar wat ik wel steeds meer leer is opereren vanuit mijn hart. En ook rationeel vanuit mijn hoofd scherp te zijn op die momenten dat het ertoe doet maar wel altijd af te kunnen dalen naar mijn hart. Hierin steeds meer tools te vinden die helpen. Mezelf helpen met als uitgangspunt er voor de ander te kunnen zijn. De ander ook van hoofd naar hart te brengen, in staat stellen dat zelf te doen. Dit door te luisteren, te inspireren, te begeleiden. Mijn ervaringen te delen, echte verbinding te maken doordat ik de taal bespreek, de gevoelens begrijp vanuit die hoog-risico sector. 

Ik roep dan ook op om bij herkenning van het lezen van dit verhaal mij te bellen, te appen of te mailen. Ik sta graag klaar met een luisterend oor. Stilte te bieden om ook jouw trigger te observeren.

‘De stilte is een vriend die je nooit verraadt.’ Confucius

Vind de PTSS Coach die bij jou past

Op Afhangen.com vind je coaches met professionele kennis over Triggers, Emoties, PTSS en persoonlijke ervaring binnen Hoog-Risico Beroepen. Een perfect voorbeeld hiervan is de ervaren coach Twan van Tilburg.

Klik hier en vind de coach met persoonlijke ervaring die bij jou past >>

Over de schrijver
Twan is medeoprichter van Afhangen, hij is zelfstandig coach, trainer en vertrouwenspersoon en al ruim 30 jaar werkzaam binnen de hoog-risicosector. Echtgenoot van Tessa en vader van 2 dochters, Sara & Sem, veteraan, oud-commando & marinier, officier. Met no-nonsense inzet zorgt Twan voor steun en toeverlaat waarbij hij individuen, teams en organisatie steunt om preventief obstakels in het leven te overwinnen. Hij gelooft in duurzaamheid vanuit eigen kracht door korte trajecten te verzorgen waarna het men weer in staat is om zelfstandig door te pakken. Twan zet bij zijn op maat programma’s ondermeer de volgende hulpbronnen in, Neuro Linguistisch Programmeren, Doorbraak coaching en de MatriX methode.
Reactie plaatsen